{"id":1135,"date":"2026-10-23T10:28:32","date_gmt":"2026-10-23T08:28:32","guid":{"rendered":"https:\/\/ahe.lodz.pl\/centrum-ekspertow\/?p=1135"},"modified":"2026-10-23T10:29:23","modified_gmt":"2026-10-23T08:29:23","slug":"leczenie-otylosci-u-dzieci-i-mlodziezy-nie-wystarczy-zalecic-mniej-jesc-i-wiecej-sie-ruszac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ahe.lodz.pl\/centrum-ekspertow\/komentarz\/leczenie-otylosci-u-dzieci-i-mlodziezy-nie-wystarczy-zalecic-mniej-jesc-i-wiecej-sie-ruszac\/","title":{"rendered":"Leczenie oty\u0142o\u015bci u dzieci i m\u0142odzie\u017cy: nie wystarczy zaleci\u0107 mniej je\u015b\u0107 i wi\u0119cej si\u0119 rusza\u0107"},"content":{"rendered":"<p?\n      <strong>mgr Magdalena Makarowska<\/strong>, dietetyk kliniczny, psychodietetyk, dietetyk bariatryczny\n    <\/p>\n<p>\n    Opublikowanie przez \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Zdrowia (WHO) pierwszych globalnych wytycznych dotycz\u0105cych leczenia oty\u0142o\u015bci u dzieci i m\u0142odzie\u017cy to wa\u017cny krok w kierunku traktowania oty\u0142o\u015bci jako choroby wymagaj\u0105cej profesjonalnej, kompleksowej i d\u0142ugofalowej opieki. <strong>Najwa\u017cniejszy przekaz jest jasny: nie istnieje jedna metoda odpowiednia dla ka\u017cdego dziecka<\/strong>, a leczenie nie mo\u017ce sprowadza\u0107 si\u0119 do zalecenia diety redukcyjnej, zwi\u0119kszenia aktywno\u015bci fizycznej czy oczekiwania, \u017ce m\u0142ody cz\u0142owiek sam zmieni swoje zachowania.\n  <\/p>\n<p>\n    Z perspektywy dietetyka klinicznego szczeg\u00f3lnie istotne jest to, \u017ce WHO podkre\u015bla konieczno\u015b\u0107 \u0142\u0105czenia interwencji \u017cywieniowych, aktywno\u015bci fizycznej i wsparcia behawioralnego, z uwzgl\u0119dnieniem wieku, etapu rozwoju, stanu zdrowia oraz sytuacji rodzinnej dziecka. Oty\u0142o\u015b\u0107 jest chorob\u0105 o z\u0142o\u017conym pod\u0142o\u017cu. Wp\u0142ywaj\u0105 na ni\u0105 mi\u0119dzy innymi predyspozycje biologiczne i genetyczne, \u015brodowisko \u017cywieniowe, sen, poziom aktywno\u015bci, czynniki psychospo\u0142eczne oraz dost\u0119p do opieki zdrowotnej. Dlatego obwinianie dziecka lub rodzic\u00f3w nie tylko jest niesprawiedliwe, ale mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c utrudnia\u0107 podj\u0119cie leczenia.\n  <\/p>\n<p>\n    <strong>Podstaw\u0105 terapii pozostaje dobrze zaplanowana dietoterapia, ale nie oznacza ona restrykcyjnej diety odchudzaj\u0105cej.<\/strong> U dzieci trzeba szczeg\u00f3lnie chroni\u0107 prawid\u0142owy wzrost i rozw\u00f3j, zapewni\u0107 odpowiedni\u0105 poda\u017c energii, bia\u0142ka, witamin, sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych i b\u0142onnika oraz wspiera\u0107 kszta\u0142towanie relacji z jedzeniem. Plan \u017cywieniowy powinien by\u0107 dopasowany do potrzeb konkretnego dziecka, a jego celem ma by\u0107 poprawa zdrowia i funkcjonowania, nie szybka zmiana liczby na wadze. W zale\u017cno\u015bci od wieku, stopnia oty\u0142o\u015bci i sytuacji klinicznej specjalista mo\u017ce zaleci\u0107 r\u00f3\u017cne cele terapeutyczne \u2014 nie zawsze musi to by\u0107 szybka redukcja masy cia\u0142a.\n  <\/p>\n<p>\n    W praktyce oznacza to prac\u0119 nie tylko nad jad\u0142ospisem, lecz tak\u017ce nad ca\u0142ym \u015brodowiskiem, w kt\u00f3rym dziecko je i funkcjonuje. Znaczenie ma regularno\u015b\u0107 posi\u0142k\u00f3w, dost\u0119pno\u015b\u0107 warzyw, owoc\u00f3w, produkt\u00f3w pe\u0142noziarnistych i warto\u015bciowych \u017ar\u00f3de\u0142 bia\u0142ka, ograniczanie nadmiernej ekspozycji na \u017cywno\u015b\u0107 o wysokiej g\u0119sto\u015bci energetycznej, a tak\u017ce sen, ruch i czas sp\u0119dzany przed ekranem. Nie chodzi o zakazywanie wszystkich lubianych produkt\u00f3w ani tworzenie atmosfery kontroli i poczucia winy. <strong>Chodzi o budowanie warunk\u00f3w, w kt\u00f3rych zdrowsze wybory staj\u0105 si\u0119 \u0142atwiejsze dla ca\u0142ej rodziny.<\/strong>\n  <\/p>\n<p>\n    Wytyczne WHO rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015bci leczenia w zale\u017cno\u015bci od wieku. <strong>U dzieci poni\u017cej 10. roku \u017cycia<\/strong> podstaw\u0105 powinno by\u0107 kompleksowe post\u0119powanie obejmuj\u0105ce \u017cywienie, aktywno\u015b\u0107 i zmian\u0119 zachowa\u0144, z udzia\u0142em rodzic\u00f3w lub opiekun\u00f3w. WHO nie rekomenduje rutynowego stosowania w tej grupie lek\u00f3w przeciw oty\u0142o\u015bci ani chirurgii bariatrycznej. <strong>U nastolatk\u00f3w w wieku 10\u201319 lat<\/strong>, w okre\u015blonych sytuacjach klinicznych, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 farmakoterapi\u0119 jako element kompleksowego leczenia. U odpowiednio zakwalifikowanych nastolatk\u00f3w z ci\u0119\u017ck\u0105 oty\u0142o\u015bci\u0105 mo\u017cliwe jest r\u00f3wnie\u017c rozwa\u017cenie chirurgii bariatrycznej, po specjalistycznej ocenie i przy zapewnieniu d\u0142ugoterminowej opieki.\n  <\/p>\n<p>\n    To wa\u017cne, aby tych zalece\u0144 nie interpretowa\u0107 jako zach\u0119ty do stosowania lek\u00f3w u ka\u017cdego nastolatka z oty\u0142o\u015bci\u0105. <strong>Farmakoterapia nie zast\u0119puje dietoterapii, wsparcia psychologicznego ani pracy nad \u015brodowiskiem \u017cycia.<\/strong> Jest jedn\u0105 z mo\u017cliwych metod leczenia, kt\u00f3r\u0105 lekarz rozwa\u017ca indywidualnie, bior\u0105c pod uwag\u0119 wskazania, przeciwwskazania, bezpiecze\u0144stwo i aktualne dowody naukowe. Nie nale\u017cy te\u017c automatycznie przenosi\u0107 wynik\u00f3w bada\u0144 prowadzonych u doros\u0142ych na dzieci. W przypadku m\u0142odych pacjent\u00f3w szczeg\u00f3lnie istotne pozostaj\u0105 dane dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa i skutk\u00f3w d\u0142ugoterminowych.\n  <\/p>\n<p>\n    Chcia\u0142abym r\u00f3wnie\u017c mocno podkre\u015bli\u0107 rol\u0119 psychodietetyki. Dziecko choruj\u0105ce na oty\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce do\u015bwiadcza\u0107 wy\u015bmiewania, wykluczenia, presji dotycz\u0105cej wygl\u0105du i obni\u017conego poczucia w\u0142asnej warto\u015bci. <strong>Stygmatyzacja nie motywuje do leczenia.<\/strong> Mo\u017ce nasila\u0107 stres, sprzyja\u0107 wycofaniu z aktywno\u015bci, pogarsza\u0107 relacje z jedzeniem i utrudnia\u0107 kontakt ze specjalistami. Rozmowa o zdrowiu powinna odbywa\u0107 si\u0119 z szacunkiem, bez zawstydzania, por\u00f3wnywania z r\u00f3wie\u015bnikami i komentowania wygl\u0105du. Nale\u017cy pyta\u0107 o samopoczucie, codzienne trudno\u015bci, sen, nawyki i potrzeby dziecka, a nie sprowadza\u0107 ca\u0142ej rozmowy do masy cia\u0142a.\n  <\/p>\n<p>\n    <strong>Odpowiedzialno\u015b\u0107 za skuteczne leczenie nie mo\u017ce spoczywa\u0107 wy\u0142\u0105cznie na m\u0142odym pacjencie.<\/strong> Potrzebna jest wsp\u00f3\u0142praca rodziny, lekarza, dietetyka, psychologa i \u2014 w razie wskaza\u0144 \u2014 innych specjalist\u00f3w. Istotn\u0105 rol\u0119 odgrywa tak\u017ce szko\u0142a, kt\u00f3ra powinna wspiera\u0107 zdrowe nawyki, zapewnia\u0107 mo\u017cliwo\u015bci ruchu i przeciwdzia\u0142a\u0107 przemocy r\u00f3wie\u015bniczej. Sama edukacja \u017cywieniowa nie wystarczy, je\u015bli zdrowe posi\u0142ki s\u0105 trudno dost\u0119pne, dzieci maj\u0105 niewiele okazji do aktywno\u015bci, a ucze\u0144 z oty\u0142o\u015bci\u0105 do\u015bwiadcza drwin ze strony otoczenia.\n  <\/p>\n<p>\n    Nowe wytyczne WHO nale\u017cy wi\u0119c traktowa\u0107 nie tylko jako wskaz\u00f3wk\u0119 kliniczn\u0105, ale tak\u017ce jako apel o zmian\u0119 sposobu my\u015blenia o oty\u0142o\u015bci w dzieci\u0144stwie. Potrzebujemy wczesnej diagnozy, dost\u0119pnego leczenia i d\u0142ugofalowego wsparcia, zamiast kolejnych diet, obietnic szybkich efekt\u00f3w i obwiniania rodzin.\n  <\/p>\n<p>\n      Oty\u0142o\u015bci u dzieci nie leczy si\u0119 zawstydzaniem ani samym zaleceniem, \u017ceby mniej jad\u0142y. Leczy si\u0119 j\u0105 poprzez indywidualnie dobrane post\u0119powanie, wsp\u00f3\u0142prac\u0119 specjalist\u00f3w, wsparcie rodziny i tworzenie \u015brodowiska, kt\u00f3re sprzyja zdrowiu. <strong>Dziecko potrzebuje pomocy, a nie oceny.<\/strong>\n    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":5,"featured_media":1136,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1135","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ahe.lodz.pl\/centrum-ekspertow\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ahe.lodz.pl\/centrum-ekspertow\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ahe.lodz.pl\/centrum-ekspertow\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ahe.lodz.pl\/centrum-ekspertow\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ahe.lodz.pl\/centrum-ekspertow\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1135"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ahe.lodz.pl\/centrum-ekspertow\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1138,"href":"https:\/\/ahe.lodz.pl\/centrum-ekspertow\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1135\/revisions\/1138"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ahe.lodz.pl\/centrum-ekspertow\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ahe.lodz.pl\/centrum-ekspertow\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ahe.lodz.pl\/centrum-ekspertow\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ahe.lodz.pl\/centrum-ekspertow\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}