OpenAI zaprezentowało GPT-6 Astra – swój najnowszy i najbardziej zaawansowany model sztucznej inteligencji. Nie jest to jednak po prostu kolejna wersja ChatGPT, która „lepiej odpowiada na pytania”. Najważniejsza zmiana polega na czymś innym: sztuczna inteligencja coraz wyraźniej przechodzi od generowania odpowiedzi do samodzielnego wykonywania złożonych zadań.
Przez kilka ostatnich lat przyzwyczailiśmy się do modelu współpracy z AI, w którym człowiek zadaje pytanie, a system generuje odpowiedź. Kolejne generacje modeli robiły to coraz lepiej: analizowały dłuższe teksty, rozwiązywały bardziej skomplikowane problemy, tworzyły obrazy, pisały programy czy interpretowały dokumenty.
Nowy model został zaprojektowany przede wszystkim do wykonywania wieloetapowych zadań. Oznacza to, że użytkownik może określić cel, a system ma być zdolny do samodzielnego zaplanowania kolejnych działań, wykorzystania odpowiednich narzędzi, przeprowadzenia analizy i przygotowania gotowego rezultatu. Jednym z najważniejszych elementów GPT-6 Astra są wyraźnie rozwinięte zdolności do obsługi komputera. Model może pracować z przeglądarką internetową i oprogramowaniem, wypełniać formularze, analizować strony, instalować i testować programy czy wykonywać operacje w aplikacjach używanych w pracy zawodowej. Nie oznacza to oczywiście, że AI stała się uniwersalnie lepsza od człowieka w obsłudze komputera. Pokazuje jednak wyraźny kierunek rozwoju technologii. System AI przestaje być jedynie miejscem, do którego przychodzimy po informację. Zaczyna stawać się uczestnikiem cyfrowego środowiska pracy.
Jeszcze ciekawsze konsekwencje mogą dotyczyć nauki. Przed premierą Astry OpenAI informowało o wykorzystaniu rozwijanych modeli do pracy nad otwartymi problemami matematycznymi. W sierpniu firma przedstawiła dziesięć wyników dotyczących między innymi geometrii wysokowymiarowej, teorii kodowania, kryptografii, teorii grup i informatyki teoretycznej. Według OpenAI każdy z nich rozwiązywał długo istniejący problem albo stanowił istotny postęp w jego rozwiązaniu.
To istotna różnica. Standardowy benchmark sprawdza, czy AI potrafi znaleźć odpowiedź na problem, którego rozwiązanie już znamy. Znacznie ciekawsze pytanie brzmi: czy sztuczna inteligencja może pomóc człowiekowi znaleźć odpowiedź, której wcześniej nie znał nikt? Jeżeli modele nowej generacji będą w coraz większym stopniu uczestniczyć w takim procesie, ich rola w nauce może zmienić się z narzędzia wspomagającego wyszukiwanie i redagowanie informacji w narzędzie wspomagające samo odkrywanie wiedzy.
Wokół premiery Astry szybko pojawiły się również pytania o AGI – sztuczną inteligencję ogólną. Takie określenia wymagają jednak ostrożności. Nie istnieje obecnie jedna powszechnie zaakceptowana metoda pozwalająca stwierdzić, że konkretny system osiągnął AGI, a bardzo wysokie wyniki w benchmarkach nie są automatycznym dowodem istnienia inteligencji dorównującej człowiekowi we wszystkich obszarach. Granica pomiędzy chatbotem a autonomicznym agentem staje się coraz mniej wyraźna. Przez ostatnie lata sztuczna inteligencja przede wszystkim generowała dla człowieka tekst, kod, obrazy czy analizy. Kolejna generacja systemów zaczyna łączyć te umiejętności z możliwością rzeczywistego działania w cyfrowym środowisku. Możemy więc opisać dotychczasową ewolucję w pewnym uproszczeniu:
- GPT-3 → generowanie języka
- GPT-4 → rozumowanie + multimodalność
- GPT-5.x → mocne reasoning + narzędzia
- GPT-6 Astra → reasoning + narzędzia + komputer + długie autonomiczne workflow
Wprowadzenie Astry nie oznacza, że od 3 września wszystkie dotychczasowe sposoby pracy nagle staną się przestarzałe. Model jest obecnie udostępniany stopniowo, początkowo ograniczonej grupie organizacji i użytkowników, a szerszy dostęp jest rozwijany etapami.
Premiera pokazuje jednak kierunek, w którym zmierza cała branża AI. Znacznie ważniejsze może okazać się przejście od sytuacji, w której człowiek szczegółowo instruuje model na każdym etapie pracy, do sytuacji, w której określa cel, a sztuczna inteligencja sama organizuje znaczną część drogi prowadzącej do jego osiągnięcia. I właśnie dlatego GPT-6 Astra warto obserwować.
